مزایای استفاده از مرطوب کننده

مرطوب کننده ها همان طور که از نامشان پیداست، رطوبت هوا را افزایش می دهند که می تواند برای بسیاری از بیماری ها مفید باشد. برای مثال استفاده از دستگاه مرطوب کننده، برای افرادی که مشکل تنفسی یا پوست خشک دارند، می تواند بسیار مفید باشد. در این مقاله به مرطوب کننده ها، نحوهی استفادهی صحیح  و نکات مربوط به آن ها می پردازیم.




خشکی و رطوبت

خشکی هوا می تواند منجر به تبخیر رطوبت پوست در افراد شود که علائم بیماری های تنفسی را در طول زمان تشدید می کند. از این رو اضافه کردن رطوبت به هوا توسط دستگاه مرطوب کننده می تواند این اثرات منفی را معکوس کند. به طور کل، دستگاه مرطوب کننده می تواند به افرادی که از مشکلات زیر رنج می برند، کمک کند:

  • خشکی پوست
  • سوزش چشم
  • خشکی گلو یا راه های هوایی
  • آلرژی
  • سرفه های مکرر
  • خون دماغ
  • سردرد های سینوسی
  • خشکی و ترک لب

کاربرد و مزایا

برخی از افراد در طول تابستان ، علائم تنفسی بسیاری را تجربه می کنند، زیرا هوا گرم است و موادآلرژی زای بیشتری در هوا وجود دارند. همچنین وسایل سرمایشی مانند کولر و پنکه هوای خشک را در هوا به چرخش در می آورند و رطوبت هوا را از بین می برند، از این رو استفاده از مرطوب کننده در این دوران بسیار مفید است. با این حال استفاده از دستگاه مرطوب کننده در فصل های سرد سال نیز ضرورت دارد زیرا هوای سرد منجر به خشکی ریه ها، بینی، و لب ها می شود. علاوه بر این برخی از وسایل گرمایشی، هوای خانه را خشک می کنند. برخی از مزایای دستگاه مرطوب کننده عبارتند از:




  • جلوگیری از ابتلا به آنفولانزا

برخی از مطالعات نشان می دهد، دستگاه های مرطوب کننده می توانند احتمال ابتلا به بیماری هایی مانند سرماخوردگی و آنفولانزا را کاهش بدهند. بنا بر این تحقیقات پس از افزودن ویروس آنفولانزا به هوا از طریق یک سرفهی شبیه سازی شده، مشخص شد این ویروس در رطوبت بالای 40 درصد غیر فعال شده و احتمال انتقالش به افراد بسیار کاهش می یابد.

  • مفید کردن سرفه

هوای خشک منجر به سرفه های خشک و غیر مفید می شود. این در حالی است که اضافه کردن رطوبت به هوا کمک می کند راه های هوایی مرطوب شده و سرفه مفید باشد. سرفهی مفید در واقع به سرفه ای گفته می شود که به واسطهی آن مخاط از بدن خارج شود.

  • کاهش خر و پف

هوای خشک بدین معنی است که راه های هوایی نیز نرمی خود را از دست می دهند و خر و پف را در افراد تشدید می کنند. از این رو دستگاه مرطوب کننده با نرم کردن راه های هوایی به بهبود این مسئله و کاهش برخی علائم کمک می کند.

  • نرم نگاه داشتن پوست و مو

پوست، لب و موی برخی از افراد در زمستان به دلیل سردی هوا شروع به خشک شدن کرده و شکننده می شود. علاوه بر آن، بسیاری از وسایل گرمایشی با به چرخش در آوردن هوای داغ و خشک در محیط، کار خود را انجام می دهند که می تواند منجر به خشک شدن پوست، خارش و پوسته شدن آن شود. افزودن رطوبت به هوا با استفاده از دستگاه مرطوب کننده می تواند به کاهش این علائم کمک بسیاری بکند.

  • مزایای مرطوب کننده برای محیط خانه

رطوبت دستگاه می تواند اثر مثبتی در محیط خانه داشته باشد. این تاثیر مثبت می تواند روی گیاهان خانگی ای باشد که با رطوبت شاداب تر می شوند یا عمر وسایل چوبی خانه را افزایش بدهد. علاوه بر این رطوبت از پوسته پوسته شدن کاغذ دیواری و تلنبار شدن الکتریسیتهی ساکن جلوگیری می کند. لازم به ذکر است که هوای مرطوب اندکی گرمتر از هوای خشک است و استفاده از مرطوب کننده می تواند منجر به کاهش هزینه برای وسایل گرمایشی شود.

انواع مرطوب کننده

عملکرد بیشتر دستگاه های مرطوب کننده کمابیش به هم شبیه است، اما در اندازه های گوناگونی ساخته می شوند. برخی از این دستگاه ها به اندازهای بزرگ هستند که هوای تمام محیط را مرطوب نگاه دارند، در حال که نوع قابل حمل یا پرتابل آن محیط کمتری را مرطوب می کنند و بیشتر مصرف شخصی دارد. به طور کل، انواع گوناگون مرطوب کننده، شامل موارد زیر می شود:

  • دستگاه بخور
    • این وسیله از برق برای تولید بخار استفاده می کند که قبل از خروج از دستگاه سرد می شود. با این حال در برخی از انواع آن امکان سوختن پوست وجود دارد از این رو می بایست از آن با احتیاط رفتار شود.
  • مرطوب کننده های اولتراسونیک (Ultrasonic Humidifiers)
    • در این مدل به جای برق از ارتعاشات برای تبخیر آب استفاده می شود.
  • دستگاه تبخیر کننده یا اواپراتور (Evaporator)
    • در اواپراتور رطوبت با دمیده شدن هوا به آب و مایع در حال تبخیر ایجاد می شود.
  • دستگاه بخور پروانهای (Impeller Humidifiers)
    • این دستگاه معمولا به جای گرما، از دیسک های چرخشی با سرعت بالا  برای تبخیر آب استفاده می کند که یک گزینهی مناسب برای مصارف خانگی است.
  • دستگاه بخور مرکزی
    • این دستگاه مستقیما به واحدهای گرمایشی، سرمایشی و تهویهی هوا متصل می شود تا رطوبت را در تمام هوا پخش کند و بسیار موثر عمل می کند.

نکات ایمنی

این دستگاه فواید بسیار دارد، با این حال می بایست هنگام استفاده از آن دقت به عمل آورده شود و نکات ایمنی مربوط به آن رعایت شود:

  • بهداشت

دستگاه مرطوب کننده آب را تبدیل به بخار قابل تنفس در هوا می کند، از این رو آبی که در آن استفاده می شود اهمیت بسیاری دارد و می بایست تمیز باشد، زیرا استفاده از آب کثیف منجر به تنفس هوای کثیف می شود. در صورتی که مخزن این دستگاه آلوده باشد، محیطی تاریک، مرطوب و مناسب برای رشد انواع آلودگی است. با این حال تمیز کردن مرتب آن از این مشکل جلوگیری می کند. بنابر این همیشه دستگاه خود را بنا بر دستورالعمل فروشنده و سازنده تمیز کنید و آب مخزن آن را هر چند وقت یک بار عوض کنید. همچنین در صورتی که دستگاه شما فیلتر دارد، به یا داشته باشید در زمان مناسب آن را تعویض کرده و پاکیزه نگاه دارید.

  • رطوبت بیش از حد

مقدار مناسبی از رطوبت در هوا بسیار مفید است، اما مقدار زیاد آن تنفس را سخت کرده و برخی از آلرژی ها را تشدید می کند. برای مثال برخی از ذرات آلرژی زای رایج مانند کنهی گرد و غبار و کپک در محیط های بسیار مرطوب رشد می کنند. بنابر اظهارات آژانس حفاظت از محیط زیست در آمریکا (EPA)، رطوبت محیط داخلی می بایست بین 30 تا 50 درصد باشد و در صورتی که این مقدار بیش از 60 درصد باشد، بسیار بالا است. از این رو لازم است در صورتی قابلیت اندازه گیری رطوبت در دستگاه تعبیه نشده است، یک دستگاه رطوبت سنج جداگانه خریداری شده و در اتاق گذاشته شود.

  • استفاده از آب سخت در دستگاه

بسیاری از سازنده های این دستگاه، توصیه می کنند فقط از آب تمیز و تصفیه شده استفاده شود که دلایل بسیاری دارد. مقدار مواد معدنی و ذرات دیگر در آب لولهی تصفیه نشده، بیشتر از آب تصفیه و مقطر است. مواد معدنی می توانند به مرور زمان در دستگاه رسوب کرده و عمر آن ها را کوتاه کنند. همچنین ممکن است این ذرات توسط دستگاه وارد هوا شده و توسط افراد بلعیده شوند یا مثل گرد و خاک روی سطوح موجود در خانه بنشینند.

خطرات

استفاده از دستگاه مرطوب کننده علاوه بر مزایا ممکن است خطراتی نیز داشته باشد. برای مثال کنهی گرد و خاک و رشد کپک در محیط های مرطوب بیشتر است. از این رو در صورتی که فردی به این موارد آلرژی دارد یا مبتلا به آسم است، ممکن است استفاده از این دستگاه علائمش را تشدید کند. همچنین در دستگاه هایی که برای تولید بخار از گرما استفاده می کنند، خطر سوختگی با بخار وجود دارد از این رو می بایست فاصلهی ایمنی را با دستگاه حفظ کرد.




توصیه ها

  • میزان رطوبت هوا را مدام چک کنید.
  • آب موجود در مخزن دستگاه را به طور مرتب عوض کنید.
  • دستگاه مرطوب کننده را مداوم تمیز کنید.
  • در صورت نیاز، فیلتر دستگاه را طبق دستورالعمل سازنده عوض کنید.
  • تنها از آب تصفیه شده یا آب مقطر در دستگاه استفاده کنید.
  • فاصلهی ایمنی را با دستگاه حفظ کرده و از نزدیک شدن کودکان به آن جلوگیری کنید.
  • دستورالعمل سازنده و فروشنده را به دقت مطالعه کرده و از آن پیروی کنید.

سخن آخر

دستگاه های مرطوب کننده برای افرادی که در مناطق با رطوبت پایین زندگی می کنند یا دارای مشکلات تنفسی یا پوستی هستند، بسیار مفید است. با این حال لازم به ذکر است که این دستگاه، قابلیت درمان بیماری هایی مانند آسم را ندارد و تنها به عنوان ابزاری کمکی استفاده می شود تا کیفیت زندگی را بهبود ببخشد. همچنین لازم است در صورتی که علائم بیماری در فرد تشدید شود یا علائم جدیدی ایجاد شوند، فرد با پزشک خود در این باره مشورت کند.