رژیم غذایی مناسب برای بیماران تنفسی 

غذایی که می خوریم علاوه بر دستگاه گوارش، بر دیگر قسمت های بدن نیز تاثیر می گذارد. رژیم غذایی مناسب می تواند تبدیل به سوخت برای عضله ها و ماهیچه هایتان شود، استخوان هایتان را قوی کند و حتی به شما کمک کند تا راحت تر نفس بکشید! برای این که تمام نیاز های بدن برطرف شود، لازم است انواع گوناگون غذا و مواد مغذی به آن برسد. هیچ ماده ی غذایی به تنهایی نمی تواند تمام این نیاز ها را برطرف کند و یک رژیم غذایی سالم، در برگیرنده ی تمام مواد غذایی است.

اگر شما دچار بیماری های تنفسی هستید، سختی  در نفس کشیدن یکی از مشکلاتی است که روزانه با آن رو به رو می شوید. برای مبارزه با تنگی نفس از انواع دارو، اسپری های تنفسی و دستگاه اکسیژن ساز استفاده می شود. با این حال برای کمک به روند اکسیژن درمانی، موارد ساده ای وجود دارد که رعایت کردنشان تاثیر چشم گیری بر سلامت فرد می گذارد. یکی از این موارد تغییر رژیم غذایی است. افرادی که دچار بیمار ی های تنفسی هستند با رعایت نوع خاصی از رژیم غذایی می توانند سالم تر زندگی کرده و راحت تر نفس بکشند. این رژیم به دستگاه تنفسی کمک کرده و باعث می شود درد یا دیگر علائم بیماری کاهش پیدا کنند.

لازم است بیمار با راهنمایی پزشک یا متخصص تغذیه، بنا بر شرایط بدن و علائم و نوع بیماری اش، از نوعی رژیم پیروی کند. رژیم هر فرد مختص به خود او و بر اساس نیاز های بدنش خواهد بود. تغییر رژیم غذایی در ابتدا می تواند چالش برانگیز باشد، اما با رعایت برخی توصیه ها امکان پذیر است.

ثابت نگه داشتن وزن مناسب

لازم است پس از تغییر رژیم غذایی، وزن خود را مدام چک کرده و هر تغییری که در آن ایجاد می شود را زیر نظر داشته باشید. در صورتی که مدام وزن شما کاهش یا افزایش داشت، لازم است این مسئله را با پزشک خود در میان بگذارید و از نرمال بودن شرایط خود مطمئن شوید. حفظ کردن یک وزن ثابت از اهمیت زیادی برخوردار است، زیرا در صورت ابتلا به انواع عفونت، بدن سالم و قوی است و می تواند به خوبی با انواع ویروس و باکتری مبارزه کند. بیماری های عفونی در افرادی که دچار بیماری های تنفسی اند می تواند به سرعت جدی شده و منجر به بستری شدن فرد شوند. بنابراین در صورت رعایت رژیم، بدن قوی است و بهتر می تواند با سرماخوردگی یا انواع بیماری مبارزه کرده و بهبود یابد.

رابطه ی غذا با سیستم تنفسی

سوخت و ساز یا متابولیسم بدن، غذا را به انرژی برای استفاده شدن توسط عضلات تبدیل می کند. ریه ها هم عضله هایی هستند که برای عملکرد درست به سوخت نیاز دارند. حال اگر فرد دچار یک بیماری تنفسی مثل بیماری مزمن انسداد ریه یا COPD باشد، ریه ها خود به درستی کار نمی کنند و استفاده از یک ترکیب درست مواد مغذی در رژیم، به تنفس بهتر فرد کمک می کند. در زیر به بررسی برخی از باید ها و نباید ها، در رژیم غذایی این افراد می پردازیم:

کربوهیدرات

در صورتی که فرد دچار بیماری های تنفسی است، داشتین یک رژیم با کربوهیدرات کمتر و چربی بیشتر به تنفس او کمک می کند. این بدین معنی است که  استفاده از کربوهیدرات های پیچیده مثل ماکارونی، میوه های تازه و سبزیجات بیشتر شود و مصرف کربوهیدرات های ساده مثل قند، کیک و شیرینی محدود شود.

فیبر

مصرف روزانه ی 20 تا 30 گرم فیبر لازم است که در مواد غذایی ای مثل نان، ماکارونی، آجیل، میوه و سبزیجات یافت می شود.




پروتئین

بهتر است روزانه دو وعده از یک منبع پروتئین استفاده شود تا عضلات تنفسی قوی شوند. برخی از منابع خوب پروتئین عبارتند از تخم مرغ، پنیر، گوشت، ماهی، مرغ، آجیل و انواع حبوبات.




چربی های بدون کلسترول

از چربی هایی استفاده کنید که فاقد کلسترولند و معمولا در منابع گیاهی مثل روغن ذرت و کانولا  یافت می شوند.


ممنوعیت های غذایی

چربی های ترانس و اشباع شده

برای مثال می توان به کره، دنبه و چربی انواع گوشت اشاره کرد. همچنین غذاهای سرخ شده، شیرینی جات و بیسکوییت ها در این دسته قرار می گیرند.

غذاها و نوشیدنی های اسیدی

خوردن و نوشیدن مواد غذایی اسیدی مثل قهوه موجب سوزش قلب می شود. همچنین در افراد دارای بیماری های تنفسی ممکن است ریفلاکس معده منجر به تشدید علائم بیماری شان شود. استفاده از مواد غذایی مانند انواع آبمیوه، رب گوجه، قهوه و غذاهای تند کمک می کند علائم ریفلاکس معده و در نتیجه علائم بیماری های ریوی کاهش یابد.

نوشیدنی های گازدار

این نوشیدنی ها سرشار از قند، کربنات و کالری های مضرند. از این رو، باعث افزایش وزن و نفخ می شوند. افرادی که دچار بیماری های ریوی اند، می بایست از اضافه وزن، نفخ و افزایش گاز در بدن دوری کنند، زیرا باعث می شوند به ریه های ضعیف بیمار فشار بیشتری وارد شود. بنابرین لازم است نوشیدنی هایی مثل انواع سودا، نوشابه و دلستر دوری شود. در مواقعی که تشنه هستید بهتر است با آب رفع تشنگی کنید.




گوشت سرد

بنا بر تحقیقات، نیترات افزوده شده به  غذا که در گوشت های سرد یافت می شود، علائم بیماری هایی مثل  انسداد مزمن ریه را افزایش می دهند. از این رو بهتر است استفاده از غذاهایی مثل انواع کالباس و سوسیس محدود شود، زیرا سرشار از افزودنی هایی مثل نیترات هستند.


سبزیجات چلیپایی

سبزیجاتی مثل گل کلم، تربچه و کلم بروکلی سرشار از مواد مغذی مثل فیبرند، اما بسیار نفاخند. از این رو بهتر است کمتر از آن ها استفاده کرد و سبزیجات دیگری را جایگزین آن ها کرد. مواد نفخ آور از این رو برای بیماران تنفسی خوب نیستند که تنفس را برایشان سخت می کنند.




محصولات لبنی

با این که شیر سرشار از کلسیوم است، خوردن آن برای بیماران ریوی توصیه نمی شود، زیرا شامل ماده ای به نام کازومورفین است که مخاط در روده را افزایش می دهد. معمولا در راه هوایی بیماران ریوی، مقدار مخاط بیشتر از دیگر افراد است و تخلیه ی این مخاط یکی از راه های کنترل بیماری است.

نمک زیاد

یک رژیم غذایی پر نمک برای بیماران ریوی مشکل ساز است. نمک زیاد، باعث نوشیدن زیاد آب می شود که این مقدار از آب در بدن این بیماران، منجر به سختی در تنفس می شود. از این رو بهتر است برای مزه دار کردن غذای خود به جای نمک، از انواع ادویه و سبزیجات استفاده کنید.

غذاهای سرخ شده

این گونه غذاها منجر به نفخ و ناراحتی می شوند و به دیافراگم فشار وارد می کنند که باعث می شود فرد به سختی و با ناراحتی نفس بکشد. خوردن بیش از حد غذاهای سرخ شده، منجر به افزایش وزن می شود که فشار اضافه ای به ریه ها وارد می کند. 




برخی از غذاهای ذکر شده در این لیست در عین خوشمزگی بسیار مضرند اما خوردن آن ها هر چند وقت یک بار اشکالی ندارد. با این حال اگر این غذاها در رژیم غذایی هر روز شما وجود دارند، لازم است از رژیم روزانه حذف شوند و غذاهای سالم تری جایگزینشان شوند. خوراکی های چرب و شیرین می توانند اعتیاد آور باشند و حذف کردن آن ها از رژیم غذایی کار آسانی نیست، اما برای حفظ سلامتی لازم است.

نکاتی برای تغییر رژیم غذایی

همان طور که می دانیم تغییر رژیم غذایی کار آسانی نیست. حذف برخی از خوراکی ها و اضافه کردن برخی دیگر در اوایل به نظر سخت می آید، اما پس از مدتی تبدیل به روتین زندگی فرد می شود. در اینجا برای آسان تر شدن این روند، توصیه ها و نکاتی آورده ایم:

  1. اگر پس از غذا خوردن دچار تنگی نفس یا خستگی می شوید، قبل از اینکه غذا بخورید، استراحت کنید.
  2. به جای خوردن 3 وعده ی غذای بزرگ، بهتر است 4 تا 6 وعده ی غذایی کوچک بخورید. ین کار باعث می شود شکم پر نباشد و از فشار روی ریه کم شود. همچنین دیافراگم می تواند آزادانه تر حرکت کرده و به پر و خالی شدن ریه ها کمک کند.
  3. وعده ی اصلی را زودتر بخورید. در صورت زود خوردن وعده ی اصلی، در طول روز انرژی بیشتری خواهید داشت.
  4. از غذاهای نفاخ دوری کنید زیرا تنفس را سخت می کنند. این غذاها می توانند شامل پیاز، گل کلم، بروکلی، خربزه، نخود فرنگی، ذرت، خیار، تربچه و سیب شوند. غذاهای چرب
  5. و سرخ شده نیز می توانند نفخ آور باشند.
  6. اگر نوشیدن آب با غذا، به شما احساس سیری می دهد و نمی توانید غذای خود را به درستی بخورید، نوشیدن آن را به پس از وعده ی غذایی موکول کنید.
  7. با مشورت دکتر، از یک مکمل غذایی استفاده کنید تا در طول روز احساس سنگینی نکنید.
  8. غذاهایی بخورید که درست کردنشان آسان است.
  9. در یک محیط آرامش بخش غذای خود را صرف کنید.
  10. غذای خود را در جمع بخورید.
  11. داروهای تنفسی خود را یک ساعت پیش از صرف غذا بخورید تا راه هوایی تان باز شود.
  12. هنگام غذا خوردن به صورت قائم بنشینید تا فشار از روی ریه های شما برداشته شود.
  13. اگر تحت اکسیژن درمانی هستید، هنگام غذا خوردن از آن استفاده کنید. خوردن و هضم غذا نیازمند انرژی است، از این رو هنگام غذا بدن به اکسیژن بیشتری نیاز دارد.
  14. غذا را آرام بجوید تا دچار نفس تنگی نشوید. برای این کار می توانید قاشقتان را بین هر لقمه زمین گذاشته و دوباره بردارید.

هدف گذاری و ادامه ی رژیم

انتخاب هدف یک روش عالی برای شروع یک رژیم غذایی جدید است. برای این کار بهتر است تمام پیشرفت های رژیم ثبت شود و با گذشت زمان هدف های جدید تری انتخاب شود. شما همچنین می توانید این اهداف را با پزشکتان هماهنگ کنید تا زندگی سالم تری داشته باشید و بیماری تان را مدیریت کنید. برخی از این اهداف می توانند به صورت زیر باشند:

  • افزایش یا کاهش 3 کیلو وزن در یک دوره از رژیم
  • افزایش میزان پروتئین در وعده های غذایی و کاهش مصرف میزان کربوهیدرات تا یک روز در هفته
  • خوردن غذاهای خانگی به جای فست فود
  • خرید یک کتاب آشپزی با دستور غذاهای سالم و پخت یک غذای جدید یک بار در هفته

پس از انتخاب اهداف، گام بعدی نوشتن برنامه ای برای رسیدن به این اهداف است. برای انجام این کار از خود بپرسید برای رسیدن به این هدف چه مرحله هایی باید انجام شود. سپس، می توانید تصمیم بگیرید این مراحل را چگونه و چه زمانی انجام دهید. این کار می تواند به این صورت انجام شود:

مراقبت از سلامتی و پیگیری آن راه خوبی برای این است که بدانید چه چیزهایی می خورید و چیزهای که می خورید چگونه روی شما، علائمتان و انرژی تان تاثیر می گذارند. می توانید یک لیست از تمام غذاهایی که می خورید درست کرده و در کنار