رژیم غذایی مناسب برای افراد دارای بیماری مزمن انسدادی ریه

غذایی که می خوریم بر تمام قسمت های بدن ما تاثیر می‌گذارد؛ از این رو انتخاب یک رژیم غذایی مناسب تا حد زیادی با سلامتی ما رابطه مستقیم دارد. یک رژیم غذایی مناسب می تواند تبدیل به سوخت برای عضله ها و ماهیچه ها شود، به تنفس بهتر کمک کند و از بروز بسیاری از بیماری‌ها در ما جلوگیری کند. لازم به ذکر است هیچ ماده ی غذایی به تنهایی نمی‌تواند تمام نیازهای بدن را برطرف کند؛ از این رو در یک رژیم غذایی سالم دسته‌های گوناگون غذایی وجود دارند. 




بیماری‌های تنفسی مشکلات بسیاری برای بیمار ایجاد می‌کنند و در روند درمان آن‌ها معمولا از انواع دارو، دستگاه‌های کمک تنفسی مانند بای پپ و سی پپ، اسپری های تنفسی و دستگاه اکسیژن ساز استفاده می شود. یکی از کارهایی که به بیمار در روند درمان کمک می‌کند، پیروی از یک رژیم غذایی سالم است که به تنفس بهتر بیمار کمک کرده کیفیت زندگی او را بهبود می‌بخشد. بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، یک بیماری ریوی است و رایج ترین بیماری‌هایی که زیر دسته آن قرار می‌گیرند، آمفیزم ریوی و برونشیت مزمن هستند. این بیماری‌ها در کنار هم تا حد زیادی به ریه‌ها و راه هوایی آسیب وارد می‌کنند که در نتیجه آن تنفس برای بیمار بسیار سخت می‌شود. رایج‌ترین علائم این بیماری شامل تنگی نفس، سرفه‌های مزمن همراه با مخاط، خس خس کردن و خستگی هستند. تمام اتفاقاتی که در بدن می‌افتند حتی نفس کشیدن، نیازمند انرژی هستند که بدن این انرژی را از آب، غذا و اکسیژن می‌گیرد. رساندن مواد مغذی مناسب به بدن افراد دارایCOPD به آن‌ها کمک می‌کند احساس بهتری داشته باشند، فعال‌تر باشند و بهترین عملکرد ریه با توجه به شرایطشان را تجربه کنند. هر بیمار با راهنمایی پزشک یا متخصص تغذیه، بنا بر شرایط بدن، نوع بیماری و علائم آن می‌بایست از نوعی رژیم خاص پیروی کنند. این بدین معنی است که رژیم هر فرد مختص به خود او و بر اساس نیاز های بدنش خواهد بود.




  • افرادی که دچار بیماری COPD هستند، لازم است رژیم غذایی سالم و به خصوصی داشته باشند، زیرا:
  • بیماران COPD انرژی و تلاش بیشتری نسبت به دیگران برای تنفس استفاده می‌کنند. از این رو لازم است از غذاهایی استفاده کنند که مقوی‌اند و انرژی بیشتری به آن‌ها می‌دهند.
  • بیماری مزمن انسدادی ریه، توانایی ریه برای دریافت اکسیژن را تحت تاثیر قرار می‌دهد، از این رو مصرف مواد غذایی مناسب اهمیت بسیاری در بهبود عملکرد ریه دارد.
  • یک رژیم غذایی نامناسب، می‌تواند منجر به کاهش وزن ناخواسته در بیماران COPD بشود. این افراد ممکن است به سختی غذا بخورند یا به دلیل سوزاندن زیاد انرژی و تلاش برای تنفس، کالری زیادی بسوزانند. این موارد در نهایت منجر به تضعیف ماهیچه‌ها، کاهش فعالیت فرد و تنگی نفس بیشتر می‌شود.

بایدها و نبایدهای رژیم غذایی

به طور کل، یک رژیم غذایی سالم و کاربردی برای بیماران COPD، می‌بایست حاوی مواد مغذی ضروری باشد. تمرکز این رژیم باید بر میوه و سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و پروتئین بدون چربی مانند گوشت ماکیان و حیوانات آبزی باشد. افراد می‌بایست تا حد امکان مصرف غذاهای سرخ کردنی و فرآوری شده را به حداقل برسانند؛ زیرا این دسته از مواد غذایی به اندازه میوه، سبزیجات و غلات مغذی نیستند. نکات غذایی زیر به افراد دارای بیماری COPD کمک می‌کند تغذیه سالم و مفیدتری داشته باشند:

  • مصرف میوه و سبزیجات را افزایش دهید.

به گفته بنیاد ملی آمفیزم آمریکا (NEF)، غذاهای گیاهی به مبارزه علیه التهاب و عفونت کمک می‌کنند. علاوه بر این هضم این دسته از غذاها آسان است، از این رو بدن می‌تواند انرژی بیشتری ذخیره کند.

  • مقدار زیادی پروتئین مصرف کنید.

پروتئین نقشی کلیدی در سلامت ماهیچه‌ها، استخوان، خون و سیستم دفاعی بدن ایفا می‌کند. به دلیل رایج بودن عفونت‌های ریوی در بیماران COPD، وجود پروتئین در رژیم غذایی آن‌ها اهمیت بسیاری دارد. برخی از منابع خوب برای دریافت پروتئین شامل ماهی، مرغ، پنیر، تخم مرغ، لبنیات، سویا، آجیل و حبوبات می‌شود. علاوه بر این، توصیه می‌شود مصرف گوشت قرمز زیاد نباشد و تنها در حد اعتدال در رژیم غذایی قرار بگیرد.

  • فیبر

مصرف روزانه ی 20 تا 30 گرم فیبر به تنفس بهتر بیمار کمک می‌کند که در خوراکی‌هایی مانند نان، ماکارونی، آجیل، میوه و سبزیجات به وفور یافت می شود.

  • کاهش مصرف سدیم

مصرف بیش از حد سدیم -که در نمک یافت می‌شود می‌تواند منجر به تجمع مایعات در بدن، افزایش فشار خون و تشدید تنگی نفس در بیماران COPD بشود. آب زیاد در بدن بیماران COPD مشکل‌ساز است و منجر به اختلال در تنفس آن‌ها می‌شود؛ از این رو، خوردن نمک توصیه نمی‌شود، زیرا باعث به وجود آمدن احساس تشنگی زیاد می‌شود.

  • پرهیز از مصرف کربوهیدرات‌های ساده

کربوهیدرات‌های ساده در خوراکی‌هایی مانند شکر، شیرینی، قند، نان سفید، ماکارونی و بسیاری از غذاهای فرآوری شده یافت می‌شوند که غالبا فیبر و مواد مغذی بسیار کمی دارند. این دسته از غذاها به سرعت در بدن تجزیه شده و منجر به تولید کربن‌دی‌اکسید بیشتری می‌شوند. این مسئله برای بیماران مزمن انسدادی ریه بسیار خطرناک است؛ زیرا ممکن است میزان اکسیژن دریافتی بدنشان به اندازه‌ای نباشد که بتواند کربن‌دی‌اکسید مازاد را از بدن خارج کند.





  • مصرف غلات کامل و کربوهیدرات‌های پیچیده

مصرف نان و پاستاهای غلات کامل، حبوبات، میوه و سبزیجات میزان کربن دی اکسید تولید شده را کاهش داده و از این رو برای بیماران COPD توصیه می‌شوند. غلات کامل به معنی دانه‌هایی هستند که سبوس و جوانه آن‌ها جدا نشده است. برخی از محصولات با غلات کامل شامل بلغور جو دو سر، آرد سبوس دار، نان سنگک، بلغور گندم و برنج قهوه‌ای می‌شوند.

  • پرهیز از مصرف غذاهای نفاخ

غذاهایی که منجر به ایجاد نفخ یا سوءهاضمه در بدن می‌شوند، می‌بایست از رژیم غذایی بیماران دارای COPD حذف شوند. برخی از این غذاها، مواد غذایی حاوی سولفیت و نیترات هستند که معمولا در گوشت های سرد و فرآوری شده مانند کالباس و سوسیس یافت می شوند. برخی دیگر از این مواد غذایی، سبزیجات چلیپایی (Cruciferous) هستند که برخی از آن‌ها شامل بروکلی، گل کلم، تربچه و کلم بروکلی می‌شوند. این دسته از سبزیجات، با آنکه فیبر بالایی دارند، بسیار نفاخند. از این رو بهتر است مصرف آن‌ها محدود شده و سبزیجات دیگری را جایگزینشان کرد.

  • نوشیدن آب زیاد

مصرف زیاد آب به رقیق شدن مخاط درون ریه و راه هوایی تا حد زیادی کمک می‌کند. آب، شیر و آب‌میوه‌های طبیعی گزینه‌های مناسبی برای رساندن آب کافی به بدن محسوب می‌شوند. لازم به ذکر است، بهتر است از مصرف نوشیدنی‌های گازدار مانند نوشابه پرهیز شود، زیرا منجر به نفخ شده و ارزش غذایی ندارند.

در صورتی که فرد دچار کم اشتهایی باشد، لازم است از 30 دقیقه قبل از صرف وعده‌های غذایی، از نوشیدن مایعات پرهیز کند تا احساس سیری نداشته باشد و غذای خود را کامل صرف کند. علاوه بر این، برخی از بیماران COPD ممکن است لازم باشد مصرف مایعات را به دلیل تجمع مایعات در بدنشان محدود کنند. در این موارد پزشک یا متخصص تغذیه