خواب و اهمیت آن

خواب اهمیت بسیاری در سلامتی، نشاط و عملکرد روزانه ی انسان ها دارد، از این رو لازم است آن را بهتر بشناسیم. شناخت درست خواب، انواع آن و مراحل اتفاق افتادنش به بهبود کیفیت خواب ما کمک می کند. هنگامی که فرد احساس خواب آلودگی می کند، در واقع سیگنال هایی به مغز فرستاده می شود که اعلام می کند بدن احتیاج به استراحت دارد. 

برای درک بهتر خواب لازم است بدانیم، خواب بر دو نوع REM و nREM است که به ترتیب، خواب آرام و خواب با حرکات چشم سریع معنا می شوند. خواب nREM سه مرحله ی اولیه ی روند خوابیدن است و مرحله ی چهارم یا آخر خواب REM است. هر چرخه ی خواب از این 4 مرحله تشکیل می شود که ممکن است در طول خواب چندین بار تکرار شوند. این چرخه بین یک ساعت و نیم تا حدود دو ساعت زمان می برد. 




مرحله ی اول

در این مرحله خواب سبک است و حرکات چشم شروع به آرام شدن می کنند. همچنین، ضربان قلب و نرخ تنفس کاهش پیدا می کنند. در این مرحله امواج مغزی کمتر از زمان بیداری هستند.

مرحله ی دوم

مرحله ی دوم شروع خواب عمیق است و طولانی ترین مرحله ی nREM محسوب می شود. در این مرحله عضله ها شروع به شل شدن می کنند و ضربان قلب کمتر از پیش می شود. علاوه بر این، نرخ تنفس و دمای بدن نیز کاهش می یابند. با اینکه فعالیت مغز در مرحله ی دوم، آرام است هر چند وقت یک بار شروع به فعالیت های سریعی می کند و دوباره آرام می شود.

مرحله ی سوم

عمیق ترین مرحله ی خواب، مرحله ی سوم است و به سختی می توان فردی که خوابش در این مرحله است را بیدار کرد. مقدار تنفس و ضربان قلب باز هم کاهش پیدا می کنند و امواج مغزی بسیار آهسته می شوند. 

مرحله ی چهارم

این مرحله از خواب برخلاف مراحل دیگر مربوط به خواب REM است که در آن فرد شروع به رویا دیدن می کند. چشم ها دوباره شروع به فعالیت کرده و با سرعت زیاد تکان می خورند. همچنین ضربان قلب افزایش پیدا کرده که منجر به بالا آمدن فشار خون می شود. برای جلوگیری از تکان خوردن دست و پا هنگام خواب، عضلات بی حرکت می شوند و نرخ تنفس بالا آمده و ریتم نامنظمی پیدا می کند. برخلاف مرحله های قبل که امواج مغزی کم شده بودند، امواج در این مرحله شبیه به امواج مغزی در حین بیداری می شوند.




مقدار خواب

مقدار خواب برای هر فرد میزان به خصوصی دارد و بسته به سن، ژنتیک، شرایط جسمی و بسیاری از مسائل دیگر می تواند متفاوت باشد. در سنین پایین که مغز و بدن انسان در حال رشد و تکامل است نیاز به خواب بیشتر است و معمولا نوزادان تنها 5،4 ساعت در روز بیدارند. در مقابل، با بالا رفتن سن، این نیاز به خواب کاهش پیدا می کند که می تواند به خاطر عواملی همچون مصرف دارو، کم تحرکی در طول روز و توقف رشد بدن باشد.




مزایای خواب

نکته ای که می بایست رعایت شود تنظیم ساعت خواب و رعایت آن در طول هفته است تا سلامتی و نشاط بدن حفظ شود. خواب درست در کودکان ضروری است زیرا هورمون رشد هنگام خواب تولید می شود. از این رو در صورت خواب ناکافی، این هورمون به اندازه ی کافی تولید نشده و آن ها را در بزرگسالی با مشکلات بسیاری رو به رو می کند.

 علاوه بر این، تنظیم خواب منجر به بهبود توانایی های ذهنی می شود. این توانایی ها شامل قدرت تفکر، قوی شدن حافظه، توانایی حل مشکلات، قدرت تمرکز و تصمیم گیری می شود. بنا بر تحقیقات، کمبود خواب منجر به افزایش استرس و اضطراب می شود می توانند از عوامل افسردگی باشند، از این رو مزیت دیگر خواب کافی را می توان کمک به افسردگی دانست.

عوارض بی خوابی

هنگامی که به هر دلیلی فرد برای مدت زیادی نخوابد بدن به سرعت واکنش نشان می دهد. پس از یک شبانه روز بی خوابی قدرت تفکر انسان مختل شده و حافظه اش به درستی کار نمی کند. همچنین ممکن است فرد نتواند به خوبی تعادل خود را حفظ کرده یا به درستی بشنود که همه ی این ها در نتیجه ی کاهش عملکرد مغز است. با گذشت چند ساعت دیگر این علائم شدت پیدا می کنند و فشار خون بالا می رود. 




فردی که دو روز نخوابد علاوه بر تمام عوارض پیشین، در معرض ریزخواب ها قرار می گیرد که ترفند مغز برای چند ثانیه خوابیدن و استراحت اجباری فرد است. ریزخواب ها کاملا توسط مغز انجام می شوند و فرد در انجام آن ها هیچ اختیاری ندارد. در نهایت با رسیدن تعداد روزهای بی خوابی به سه روز، فرد شروع به دیدن توهم و رویا در حین بیداری کرده و قدرت تشخیص واقعیت از خیال را از دست می دهد. بعد از سه روز، به تدریج اندام های انسان تک به تک از کار می افتند و فرد به خواب عمیقی فرو می رود که بیداری ندارد. البته این زمان ممکن است بسته به موارد مختلف در افراد متفاوت، کمی طولانی تر یا کوتاه تر باشد.

نتیجه گیری

اهمیت خواب نباید نادیده گرفته شود زیرا تاثیر مستقیمی روی عملکرد روزانه ی انسان، چه از لحاظ جسمی و چه از لحاظ ذهنی می گذارد. با خواب مناسب می توانیم از مزایای بی شمار آن در زندگی روزانه مان استفاده کرده و از عوارض جانبی بی خوابی دوری کنیم.


شما می توانید بصورت آنلاین اقدام به خرید دستگاه اکسیژن ساز نموده و یا جهت دریافت مشاوره رایگان با شماره تلفن ۰۲۱.۲۲۸۰۰۱۱۰ و یا از طریق واتس اپ به شماره ۰۹۱۰۰۱۹۱۶۱۴ تماس حاصل فرمایید.