اکسیژن ساز چیست؟

اکسیژن ساز نوعی دستگاه پزشکی است که کارش اکسیژن‌رسانی به بیماران مبتلا به اختلالات تنفسی است. افرادی که غلظت اکسیژن خون آن‌ها پایین‌تر از حد طبیعی باشد نیاز به اکسیژن ساز دارند تا این کمبود اکسیژن خون آن‌ها را جبران کند.

به طور کلی نمی‌توان دستگاه اکسیژن‌ساز را بدون نسخه‌ی پزشک دریافت کرد. بنابراین، بیمار اول باید به دقت معاینه شود و تنها پس از آن ممکن است پزشک استفاده از این دستگاه را برای فرد تجویز کند. معمولاً خود پزشک نحوه‌ی استفاده از دستگاه اکسیژن ساز در منزل و نحوه‌ی جابجایی آن را به طور کامل برای بیمار توضیح می‌دهد.

اکسیژن‌ساز‌ها هوای اطراف را فیلتر و با فشرده‌سازی چگالی آن را تنظیم می‌کنند و سپس هوا را که حالا میزان اکسیژن آن منطبق بر استانداردهای پزشکی شده است به بیمار می‌رسانند. این فرایند اکسیژن‌رسانی ممکن است به صورت پالسی با دوز مشخص و یا به صورت جریان پیوسته‌ای از هوا بر روی بیمار انجام شود.




هوای اطراف ما به طور معمول از ۸۰٪ نیتروژن و ۲۰٪ اکسیژن تشکیل شده است. این برای افراد سالم که سطح اکسیژن خون آن‌ها طبیعی است مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما بدن برخی از افراد با سطح اکسیژن پایین قادر به تبدیل هوای اطراف به اکسیژن مورد نیاز خود نیست. اکسیژن ساز هوای معمولی را دریافت می‌کند و آن را به اکسیژن با خلوص ۹۰-۹۵٪ تبدیل می‌کند. برای این کار دستگاه از کمپرسوری استفاده می‌کند که هوا را به طرف فیلترهای غربالگر هدایت می‌کند تا نیتروژن هوا جدا شود. سپس اکسیژن تقریباً خالص از طریق لوله‌های دستگاه به بینی بیمار منتقل می‌شود و نیتروژن به وسیله‌ی دستگاه به هوای بیرون برگردانده می‌شود.




در ضمن، اکسیژن ساز دارای رابط کاربری الکترونیکی است که کاربر می‌تواند از طریق آن، میزان غلظت اکسیژن و دیگر مشخصات اکسیژن‌رسانی را تنظیم کند. پس از آن بیمار می‌تواند از طریق سوند نازال یا ماسک مخصوص تنفس کند.

غالباً خروجی اکسیژن ساز بر مبنای واحد لیتر بر دقیقه (LPM) اندازه‌گیری می‌شود. پزشک تعیین می‌کند چه سطحی از اکسیژن برای بیمار لازم است که در شرایط مختلف ممکن است متفاوت باشد. مثلاً این میزان برای زمان خواب یا ورزش با حالت عادی فرق دارد.

موارد مصرف دستگاه اکسیژن‌ساز متنوع هستند و پزشک ممکن است به دلایل مختلفی در بیماری‌های متفاوت این نوع اکسیژن‌تراپی را برای بیمار خود تجویز کند. در حالت عادی، ریه‌ها اکسیژن هوا را جذب می‌کنند و آن را به جریان خون فرد انتقال می‌دهند. اگر در آزمایش خون یا پالس اکسیمتری مشخص شود که سطح اکسیژن خون پایین است، ممکن است پزشک اکسیژن‌تراپی کوتاه مدت یا بلند مدت را به فرد توصیه کنید.

در مورد بیماری‌های حاد که کوتاه مدت هستند و ممکن است علایم آن‌ها به طور ناگهانی شروع شوند، ممکن است برای زمان کوتاهی از دستگاه اکسیژن‌ساز بیمارستانی استفاده شود. اما در بیماری‌های مزمن که طولانی مدت هستند و بیمار را تا مدت‌ها درگیر می‌کنند ممکن است لازم باشد فرد برای مدت‌های طولانی از این دستگاه استفاده کند و حتی امکان دارد برای او اکسیژن‌ساز خانگی تجویز شود.

این دستگاه شامل محفظه‌ای است که کمپرسور و فیلترهای هوا، لوله‌ها، سوند نازال و یا ماسک داخل آن قرار می‌گیرند. دستگاه‌های اکسیژن ساز قابل حمل علاوه بر این موارد دارای شارژر AC و یا DC و باتری هم هستند.